Bloeddiamant nog steeds actueel

Burgeroorlogen

De term 'conflictdiamant', beter bekend als de 'bloeddiamant'' dook voor het eerst op in de media eind jaren negentig naar aanleiding van een Brits onderzoek[1]. Hierin werd de link gelegd tussen een aantal bloederige burgeroorlogen in Afrikaanse landen, waaronder Sierra Leone, Liberia, Congo en Angola en de illegale handel in ruwe diamanten. Zowel rebellen als het leger gebruikten de opbrengsten uit de verkoop van ruwe diamanten voor de aankoop van wapens en munitie om hun oorlogsactiviteiten te bekostigen. Hierdoor beschikten de strijdende partijen over een continue stroom van inkomsten waardoor deze oorlogen eindeloos bleven voortsudderen. Het voeren van oorlog was nu eenmaal lucratiever dan vrede.

Kimberley Process

Inmiddels zijn de meeste burgeroorlogen in Afrika voorbij. Mede door het invoeren van een certificeringsysteem in 2003; het zogenaamde Kimberley Process Certfication System, als antwoord op de negatieve publiciteit rondom bloeddiamanten. Het Kimberley certificaat garandeert de consument dat zijn diamant niet afkomstig is uit een gebied waar een oorlog of conflict gaande is. In die zin is het Kimberley Process succesvol geweest want volgens de officiële statistieken bestaat nog maar 1% van de wereldhandel in ruwe diamanten uit conflictdiamanten.

Nieuwe criteria nodig

Maar volgens Niza/ActionAid is er anno 2010 een ander type bloeddiamant op de markt. "Nu spreekt men van een bloeddiamant of conflictdiamant als de opbrengst van de ruwe diamant heeft bijgedragen aan een oorlog of conflict. Maar met het einde van vele burgeroorlogen in Afrika, is deze definitie inmiddels achterhaald." zegt Nathalie Ankersmit, persvoorlichter bij Niza.

Mensonterende omstandigheden

In veel Afrikaanse landen, waar ruwe diamanten worden gevonden werken de diamantgravers onder mensonterende omstandigheden tegen een hongerloontje van nog geen twee dollar per dag. Geweld, uitbuiting en kinderarbeid is scheer en inslag. In de diamantvelden geldt het recht van de sterkste, al dan niet afgedwongen door lokale autoriteiten. Zimbabwe is hiervan een wrang voorbeeld[2]. De winning van diamanten uit de beruchte Marange-diamantvelden in het oosten van Zimbabwe gaat al jaren gepaard met grove mensenrechtenschendingen. De consument heeft vaak geen idee van de omstandigheden waaronder zijn diamant is opgegraven.

Nieuwe betekenis bloeddiamant

"Het mandaat van het Kimberley Proces moet worden opgerekt. Ook de sociale omstandigheden waaronder een ruwe diamant wordt opgegraven, zou een criterium moeten zijn om te bepalen of een ruwe diamant wel of niet een bloeddiamant is." stelt Nathalie Ankersmit. "Wij pleiten daarom voor een nieuwe definitie van bloeddiamanten, zodat de consument ook daadwerkelijk een diamanten ring koopt, waaraan geen bloed kleeft."

 [1] Verwijst naar het rapport A Rough Trade (1999) van de Britse organisatie Global Witness

[2] Verwijst naar het rapport Briefing Note - Conflict Diamonds from Zimbabwe (2009) van Niza/Fatal Transactions

Zimbabwe en het Kimberley Process - lees meer

Niza in Zimbabwe: lees meer