Conflictgrondstoffen en het fragiele statenbeleid
Minister Koenders van Ontwikkelingssamenwerking presenteert op donderdag 19 februari 2009 de praktische invulling van zijn fragiele statenbeleid aan de Tweede Kamer. Niza en Cordaid vinden dat de rol van (illegale) grondstoffenhandel en de impact op fragiele staten onderbelicht blijven en doen aanbevelingen.
In de contextanalyse van zijn fragiele statenbeleid erkent de minister het risico van illegale exploitatie van grondstoffen op het voortduren van conflicten in fragiele staten. In het implementatiebeleid refereert de minister hier echter niet langer aan. Hierdoor gaat de minister voorbij aan de diepere oorzaken van conflicten, maar ook aan de potentie die grondstoffen kunnen spelen in de noodzakelijk economische groei en stabiliteit.
Algemene aanbevelingen voor duurzaam en verantwoord grondstoffenbeheer in relatie tot fragiele staten:
1. Definitie conflictgrondstoffen.
De Nederlandse regering moet, samen met andere Europese regeringen, bij de VN Veiligheidsraad aandringen op een heldere definitie van conflictgrondstoffen die als basis dient voor een coherent en proportioneel antwoord op de handel in conflict grondstoffen.
2. Strenge due diligence stappen voor Europese regeringen
Europese regeringen dienen heldere richtlijnen op te stellen voor nationale bedrijven die actief opereren in fragiele staten en conflictgebieden.
3. Belang van transparantie
De Nederlandse regering moet de eis van transparantie een tree hoger tillen dan nu is omschreven in de EITI. Transparantie moet ook als criterium gelden in het toewijzen van bijvoorbeeld olie- en mijnconcessies en in het afsluiten van contracten tussen mijnbouwbedrijf en de nationale staat.
4. Bescherming van mensenrechtenactivisten
Nederlandse en Europese richtlijnen voor het beschermen van mensenrechtenactivisten dienen ook te worden ingezet ter bescherming van mensenrechten activisten, journalisten en milieuactivisten die zich inzetten voor transparantie en die corruptie aan de kaak durven te stellen.
5. Bindende regelgeving voor gedrag multinationals
Bij gebrek aan een wereldwijde overkoepelende organisatie die het gedrag reguleert van multinationals, moet de Nederlandse regering binnen de EU het initiatief nemen tot het invoeren van een minimum aantal bindende regels op internationaal niveau ten aanzien van multinationals die actief zijn in gebieden waarin de mensenrechten onder druk staan.
6. Rol van China
In het debat rondom duurzaam en verantwoord grondstoffenbeheer dient Nederland en de EU China te betrekken bij het streven naar verantwoorde internationale investeringen in grondstoffenexploitatie.
Aanbevelingen met betrekking tot de handel in conflictgrondstoffen uit Oost-Congo:
7. Exportverbod op conflictgrondstoffen uit Oost-Congo en omringende landen
Nederland en de EU moeten maatregelen nemen tot beperking van illegale grondstoffenhandel (tin, coltan, hout etc.) uit Oost-Congo.
8. Tracering en certificering van grondstoffen uit Oost-Congo
Verder onderzoek naar de technische haalbaarheid van het fingerprinten van bepaalde grondstoffen waarbij lokale civil society dient te worden betrokken.
9. Inzetten van internationale douaniers
Internationale douaniers zouden de grens moeten controleren. Hierdoor kan er een eerlijke exportbelasting worden ingevoerd dat motiveert tot legaal handelen.
Meer lezen? Download hier de volledige tekst van de aanbevelingen.
