Mijnbouwbedrijven ontduiken belasting
In een vandaag verschenen rapport van ActionAid (in Nederland Niza) wordt aangetoond aan dat mijnbouwbedrijven in Afrikaanse landen veel minder belastingen betalen dan zou moeten. Daarmee lopen Afrikaanse overheden miljoenen aan inkomsten mis, die nodig zijn om de armoede op het continent te bestrijden. Niza en ActionAid bevelen een nieuwe internationale standaard aan. Deze moet mijnbouwbedrijven verplicht stellen ieder jaar verslag te doen van hun inkomsten, uitgaven en betaalde belastingen in de landen waarin zij opereren.
Lees meer in de Volkskrant of Download het rapport
Het rapport "Breaking the Curse: How transparant taxation and fair taxes can turn Africa's mineral wealth into development" beschrijft de methodes die mijnbouwbedrijven gebruiken om zo min mogelijk belasting te betalen. Daarbij gaat het om:
-Afdwingen van belastingvoordelen door te dreigen naar elders te gaan als regeringen deze niet willen geven.
-Erop staan dat contracten geheim blijven, een praktijk waaraan sommige regeringen graag willen meewerken.
-Ontduiken van de belastingvoorschriften.
-In minstens één land, de Democratische Republiek Congo, bestaan verdenkingen tegen corrupte politici die mijnbouwbedrijven belonen met belastingvoordelen in ruil voor persoonlijk gewin.
-Vervalsen van de boekhouding met lagere winstcijfers, zodat de belasting daarop wordt ontlopen.
Het rapport zal vandaag worden gepubliceerd door ActionAid International, Christian Aid, Third World Network Africa, Tax Justice Network en Southern Africa Resource Watch. Niza werkt international samen met ActionAid.
"Door ontduiking en het afdwingen van belastingvoordelen door de mijnbouwbedrijven profiteerden Afrikaanse landen nauwelijks van de hoge grondstoffenprijzen van de afgelopen jaren", stelt Gerno Kwaks, hoofd Campagnes van Niza vast. "Internationale Mijnbouwbedrijven, waaronder ook Europese, hebben gezorgd dat ze zo min mogelijk belasting betaalden aan de landen waar deze grondstoffen vandaan komen. Daarmee verdienden zij veel geld, terwijl de bevolking van deze landen nog steeds in bittere armoede leeft".
Dit wordt in de hand gewerkt door het gebrek aan transparantie over de bedragen die mijnbouwbedrijven aan Afrikaanse regeringen betalen. Daarnaast missen overheidsinstanties in arme landen vaak de kennis en capaciteit om de boekhouding van mijnbouwbedrijven te doorgronden.
Wetgeving en instanties die belasting heffen, behoeven ingrijpende hervorming. In landen als Tanzania en Zambia is deze hervorming in gang gezet, maar door de recente daling van de grondstoffenprijzen dreigt een mislukking. De huidige crisis ondermijnt de onderhandelingsmacht van Afrikaanse regeringen tegenover mijnbouwbedrijven, zo maakt het rapport duidelijk. Regeringen die begonnen zijn hun belastingbepalingen en oude contracten te herzien, worden door mijnbouwbedrijven onder druk gezet om hiervan af te zien.
Het rapport beveelt een nieuwe internationale standaard aan. Deze moet mijnbouwbedrijven verplicht stellen ieder jaar verslag te doen van hun inkomsten, uitgaven en betaalde belastingen in de landen waarin zij opereren.
