Afrikaanse boeren oog in oog met de klimaatsveranderingen

Het kwetsbaarst zijn de kleine boeren in Afrika. Hun productie hangt af van de weersomstandigheden en juist die worden onvoorspelbaar. Overstromingen of aanhoudende droogte verpesten steeds vaker de oogst. De groeiperiode voor gewassen wordt al maar korter. Om te overleven moeten de boeren inspelen op de veranderingen.

Afstappen van monocultuur
Ze kunnen bijvoorbeeld van een monocultuur overstappen op het tegelijkertijd verbouwen van verschillende gewassen, zoals gierst, sorghum en maïs. Of ze kunnen in plaats van één voortaan twee maisoogsten per jaar produceren, door aan het eind van de regenperiode nog een tweede keer te zaaien. Maar dan moet er natuurlijk wel geld zijn voor extra zaad en gereedschap. En lang niet alle kleine boeren in Afrika hebben die middelen.

Ghana: Tekort aan water
In Ghana is de landbouw vooral kleinschalig, met stukjes land tot anderhalve hectare. En een paar grote plantages voor de productie van cacao, rubber en palmolie. Veeteelt vindt hoofdzakelijk in het noorden plaats. Overal kampen de boeren met het veranderende klimaat. In sommige jaren duurt de regenperiode erg kort, waardoor een tekort aan water ontstaat en de oogst mislukt. In andere jaren regent het zoveel dat akkers overstromen. Wanneer en hoeveel regen er valt, kan niemand voorspellen, waardoor boeren niet langer weten wanneer zij moeten zaaien.

Malawi: Twee keer maïs planten
Ook in Malawi zijn de gevolgen van klimaatverandering inmiddels merkbaar en passen kleine boeren zich aan. Door niet langer een keer per jaar maar aan het eind van de regenperiode nog een tweede keer maïs aan te planten, die in de winter wordt geoogst. En ook daar proberen vrouwen wat extra geld te verdienen met nevenactiviteiten. Ze verkopen cake, brouwen bier en weven manden en matten om te kunnen verkopen.

Hulpvraag
Gevraagd naar de hulp die nodig is, geven de kleine boeren in beide landen aan dat er geld moet komen om dammen aan te leggen voor een betere irrigatie van hun akkers. Subsidies om nieuwe zaden en gereedschap te kopen. En een tijdige interventie als door droogte of overstromingen de oogst mislukt en er een voedseltekort ontstaat.

Gebruik de kennis van de boeren!

Afrikaanse boeren zijn weerbaar. Met hun kennis en ervaring leveren ze een belangrijke bijdrage aan de wereldwijde inzet om de klimaatcrisis het hoofd te bieden. Ze kennen de bodemgesteldheid en weten welke gewassen en variëteiten onder welke omstandigheden goed groeien. Het is dus zaak dat juist de Afrikaanse boeren en boerinnen een stem krijgen in het debat over het klimaat.

Vrouwen extra hard getroffen >>

Klimaatconferentie Kopenhagen >>

Gerno Kwaks over betekenis klimaatconferentie >>