De droom van Zuid-Afrika

Floor Milikowski en Evelien Hoekstra gingen een jaar voor het WK op onderzoek uit en schreven hun ervaringen op in het boek: ‘De Droom van Zuid-Afrika’. Niza interviewde de auteurs:

Hoe kijkt de Zuid-Afrikaanse bevolking aan tegen het WK 2010?
"Het is ongelooflijk om te zien wat een blinde hoop het WK in Zuid-Afrika bij mensen losmaakt. Vooral onder de zwarte bevolking.  Het WK moet bijdragen aan de bestrijding van armoede, een impuls geven aan economie en toerisme, en zelfs gebruikt worden om de aidsepidemie aan te pakken onder de slogan ‘Love to be there’. De regering en het organisatiecomité van het WK beloven de bevolking gouden bergen. Toch beseffen steeds meer mensen dat het WK lang niet voor iedereen voorspoed brengt. We vroegen een vuilnisman uit een sloppenwijk bij Kaapstad of hij dacht dat het WK een succes zou worden. “Voor jullie wel” zei hij. En voor jou? “Ik zal er niks van merken”."   

Jullie deden schokkende ontdekkingen over de macht van de FIFA in Zuid-Afrika.
"Dat klopt. De FIFA houdt Zuid-Afrika in een ijzeren greep. De strenge regels van het WK zijn genadeloos voor de plaatselijke bevolking. De inkomsten uit sponsorcontracten en de verkoop van televisierechten, ruim twee miljard euro, gaan rechtstreeks naar de FIFA. Bovendien maken ze het kleine ondernemers en straathandelaren heel moeilijk iets aan het evenement te verdienen. Wil je dat supporters jouw Bed & Breakfast kunnen vinden tijdens het WK? Dan zul je je moeten registreren bij Match (organisatie die de accommodatie en ticketverkoop voor FIFA coördineert). Hier is wel een prijskaartje aan verbonden: 30% van je inkomsten en een lange lijst met eisen waar je woning aan moet voldoen. Wil je petjes verkopen of andere souvenirs voor het WK 2010? Dat kan, maar deze mogen niet de woorden ‘WK’ ‘Zuid-Afrika’ ‘2010’ ‘voetbal’ of enig andere FIFA gerelateerde tekst bevatten. Ook mag je niets verkopen in een cirkel van 1 km rond het stadion of in de toeristische centra van de speelsteden. Dat is voorbehouden aan de officiële marketingmachine van de FIFA."

Biedt het WK ook geen voordelen op de lange termijn? Bijvoorbeeld betere wegen?
"Er worden inderdaad wegen en gebouwen aangelegd. Maar dit zijn eigenlijk niets anders dan ‘witte olifanten’: nutteloze en onrendabele infrastructurele projecten zoals stadions, vliegvelden en metro’s. Ze worden niet of weinig gebruikt, leveren nauwelijks geld op, maar kosten ontzettend veel geld. Het Green Point stadion in Kaapstad is hier een voorbeeld van. Dit stadion werd speciaal gebouwd omdat het bestaande stadion in Kaapstad, dat plaats biedt aan 55.000 toeschouwers, niet voldeed aan de eisen van de FIFA. Ook stemde de FIFA niet in met de renovatie van een populair stadion dichtbij de townships omdat ze geen sloppenwijken in beeld willen. Daarom werd er speciaal voor het WK een nieuw stadion gebouwd met 68.000 zitplaatsen, met een prijskaartje van 400 miljoen euro. Dat dit stadion na het WK vrijwel nooit meer gebruikt zal worden, doet niet ter zake."

Wat willen jullie met dit boek bereiken?
"Wij hopen heel erg dat er door dit boek meer aandacht komt voor de plaatselijke bevolking. Er is ontzettend veel geld gemoeid met het WK, maar het grootste deel van de winst komt terecht bij de FIFA. Westerse landen kunnen zich hier tegen wapenen, maar ontwikkelingslanden niet. Het zou heel goed zijn als er een toezichthouder in het leven wordt geroepen die de werkwijze van de FIFA en andere grote sportorganisaties in de gaten houdt. De organisatie hoeft echt geen voedselpakketten uit te delen, maar als de FIFA hun strenge eisen aan het gastland een klein beetje zouden aanpassen, zou de rekening van het WK voor een land als Zuid-Afrika al veel kleiner zijn. Dit is het moment om de FIFA aan te spreken om verantwoord te ondernemen. Zodat, als Brazilië over vier jaar aan de beurt is, het gastland er minder bekaaid vanaf komt."

<< terug naar vorige pagina

>> lees wat Niza doet rond het WK